Στο άρθρο αυτό θα κάνω μία αναφορά σε ένα θέμα το οποίο πολύ συχνά αποτελεί αντικείμενο συζήτησης με τους μαθητές μου: Πόσο η χρήση της τεχνικής μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο σε μια ερμηνεία. Εννοώντας δηλαδή ποιο είναι το σημείο όπου τεχνική και έκφραση μπορούν να ισοροπήσουν, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να περιλαμβάνει και τους δύο αυτούς παράγοντες.
Προτού απαντηθεί το ερώτημα αυτό, θα ήταν σκόπιμο να συζητήσουμε τι θεωρούμε ερμηνεία ενός τραγουδιού. Τι σημαίνει «ερμηνεύω»… Τι σημαίνει «εκφράζομαι»…
Είχα την τύχη να μαθητεύσω δίπλα σε σπουδαίους δασκάλους, σε όλους τους μουσικούς τομείς με τους οποίους έχω ασχοληθεί. Η απόψεις μου λοιπόν είναι ένα αποτέλεσμα που προκύπτει από το σύνολο, το συνδυασμό αν θέλετε, πάρα πολλών ετερόκλητων πληροφοριών, οι οποίες συνθέτουν το παζλ της μουσικής μου αντίληψης και οπτικής.
«Ερμηνεία» : » Ο τρόπος με τον οποίο ένας καλλιτέχνης αποδίδει ένα καλλιτεχνικό έργο», αλλά και «η ανεύρεση του αληθινού ή αρχικού νοήματος λέξης ή κειμένου» (Γ. Μπαμπινιώτης, Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο, εκδόσεις Κέντρο Λεξικολογίας)
Ακόμη, «βρίσκω στοιχεία, κυρίως αίτια, που αφορούν κτ. άγνωστο ή δυσνόητο, έτσι ώστε αυτό να γίνει γνωστό ή κατανοητό·» (https://www.greek-language.gr/greekLang/index.html)
Η ερμηνεία λοιπόν, εν τέλει, ίσως να μην είναι απλώς μία συναισθηματική κατάσταση από πλευράς του καλλιτέχνη, την οποία μοιράζεται με το ακροατήριό του. Αρχικά σχετίζεται άμεσα με την κατανόηση αυτού που ερμηνεύω. Να γνωρίζω δηλαδή, σε βάθος, αυτό το οποίο καλούμαι να εκτελέσω. Στην προκειμένη περίπτωση, το εκάστοτε τραγούδι. Η κατανόηση είναι η ρίζα, η πρώτη ύλη της ερμηνείας.
Όταν κατανοώ τι είναι αυτό που λέω, ξεκινάει η λειτουργία ενός μηχανισμού ανάσυρσης συναισθημάτων. Ακριβώς όπως και στην καθημερινή ζωή. Όταν μιλάμε για κάτι που γνωρίζουμε πολύ καλά, ο λόγος μας αποκτά ζωή, χρώμα, διακυμάνσεις στη δυναμική. Ο τρόπος της ομιλίας μας αποκτά ενδιαφέρον και ποικιλία. Δημιουργείται ένα είδος κώδικα επικοινωνίας με τον εσωτερικό μας κόσμο, με τον ψυχισμό μας, κάτι που γίνεται αμέσως αντιληπτό από το ακροατήριό μας. Όταν προσδίδω αξία σε ό,τι λέω ή παίζω, (γιατί η φωνή όπως έχουμε ήδη τονίσει, είναι μουσικό όργανο), ο ακροατής μου το αντιλαμβάνεται. Το παρακολουθεί ή ακόμα συνδέεται μαζί του..
Στη διαδικασία αυτή, ο ρόλος της τεχνικής του οργάνου, όποιο και αν είναι αυτό, είναι μείζονος σημασίας. Και αυτό διότι, όσο πιο ανεπτυγμένες είναι οι τεχνικές μου δεξιότητες, τόσο πιο πιστά μπορώ να υπηρετήσω τον αρχικό μου στόχο, που είναι η έκφραση. Στην περίπτωση του τραγουδιού και της φώνησης γενικότερα, ο άρτιος μηχανισμός της αναπνοής, η ευχέρεια στη διαχείρηση των αντηχείων του σώματος ώστε να παραχθεί ποικιλία ηχοχρωμάτων, η σωστή και λειτουργική θέση του σώματος κλπ, αποτελούν τα απαραίτητα εργαλεία που θα οδηγήσουν τον ερμηνευτή εκεί που θέλει ο ίδιος να πάει εκφραστικά.
Συμπερασματικά λοιπόν, η προσωπική μου άποψη στη μουσική διδασκαλία είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να διαχωρίζουμε την τεχνική κατάρτιση από την εκφραστική δεξιότητα του καλλιτέχνη. Όταν η αισθητική είναι το κύριο μέλημα, κανένα από τα δύο δεν λειτουργεί χωρίς το άλλο…
VOCALINSIDER 